Module 1 · BBC Pronunciation

Long vowels, diphthongs and triphthongs

Nội dung bài học

Mục tiêu bài học

Phân biệt nguyên âm dài và ngắn theo cả độ dài lẫn chất âm (quality).
Phát âm đúng 5 nguyên âm dài /iː, ɜː, ɑː, ɔː, uː/.
Phát âm đúng 8 nguyên âm đôi theo 3 nhóm, nhớ quy tắc phần đầu dài và mạnh hơn.
Nhận biết 5 nguyên âm ba và hiện tượng san bằng (levelling).

1. Dài – ngắn không chỉ là độ dài

Dấu ː cho biết âm dài, nhưng và khác nhau cả về chất âm: lưỡi cao hơn, ra trước hơn, môi xòe và căng; lưỡi thấp hơn, lỏng hơn.

Quan trọng: nguyên âm dài bị rút ngắn khi đứng trước phụ âm vô thanh (beat ngắn hơn bead — Unit 4). Khi đó người nghe vẫn phân biệt beat với bit nhờ chất âm. Vì vậy đừng chỉ “kéo dài” — hãy đổi khẩu hình.

2. Năm nguyên âm dài

Vị trí	Môi	Mẹo
đóng, trước	xòe	“i” dài, căng, như đang cười
giữa (mid-central)	trung tính	“ơ” kéo dài, không cong lưỡi
mở, sau	trung tính	“a” sâu từ phía sau miệng
nửa đóng – sau	tròn rõ	“o” tròn môi, không trượt
đóng, sau	tròn, chu	“u” dài, chu môi như huýt sáo

Cặp cần luyện: sheep/ship, fool/full, cart/cut, caught/cot, work/walk.

3. Tám nguyên âm đôi (diphthongs)

Nguyên âm đôi là sự trượt (glide) liên tục từ vị trí nguyên âm này sang vị trí nguyên âm khác trong cùng một âm tiết.

Quy tắc vàng: phần đầu dài và to hơn phần sau — chiếm khoảng 3/4 thời lượng. Phần sau chỉ là “hướng đi”, đọc nhẹ.

Nhóm hướng tâm (centring) — trượt về :

, here, near — như “ia” trong “bia”
, hair, care — “e” rồi nhạt về “ơ”
, poor, tour — như “ua” (nhiều người BBC đọc /ɔː/)

Nhóm đóng (closing) — trượt về :

, day, make — “ê-i”
, my, time — như “ai”
, boy, coin — như “oi”

Nhóm đóng (closing) — trượt về :

, go, home — “ơ-u” (không phải “ô”)
, now, house — như “ao”

Trên tứ giác nguyên âm bên dưới, mũi tên cho thấy hướng trượt của lưỡi.

4. Nguyên âm ba (triphthongs) và hiện tượng san bằng

Nguyên âm ba = nguyên âm đôi đóng + ở cuối, lướt liền trong một hơi:

Nguyên âm ba	Cấu tạo	Ví dụ
	eɪ + ə	,
	aɪ + ə	, tired
	ɔɪ + ə	, employer
	əʊ + ə	, lower
	aʊ + ə	, power, flower

San bằng (levelling): khi nói nhanh, phần giữa hoặc bị suy giảm mạnh đến mức gần biến mất: fire nghe gần như [faə], hour gần như [ɑː]. Người học nên nhận ra hiện tượng này khi nghe, nhưng khi nói có thể giữ dạng đầy đủ.

Đang tải tứ giác nguyên âm…

Âm

Từ mẫu

Vị trí

Môi

Mẹo

đóng, trước

xòe

“i” dài, căng, như đang cười

giữa (mid-central)

trung tính

“ơ” kéo dài, không cong lưỡi

mở, sau

trung tính

“a” sâu từ phía sau miệng

nửa đóng – sau

tròn rõ

“o” tròn môi, không trượt

đóng, sau

tròn, chu

“u” dài, chu môi như huýt sáo

Nguyên âm ba

Cấu tạo

Ví dụ

eɪ + ə

aɪ + ə

, tired

ɔɪ + ə

, employer

əʊ + ə

, lower

aʊ + ə

, power, flower

Long vowels, diphthongs and triphthongs

1. Dài – ngắn không chỉ là độ dài

2. Năm nguyên âm dài

3. Tám nguyên âm đôi (diphthongs)

4. Nguyên âm ba (triphthongs) và hiện tượng san bằng

Long vowels, diphthongs and triphthongs

1. Dài – ngắn không chỉ là độ dài

2. Năm nguyên âm dài

3. Tám nguyên âm đôi (diphthongs)

4. Nguyên âm ba (triphthongs) và hiện tượng san bằng

Cách phát âm từng âm trong Unit 3

i dài, căng

Cách phát âm từng bước

Từ ví dụ (bấm để nghe)

Cặp tối thiểu — nghe và phân biệt

Cách viết thường gặp

Lỗi thường gặp

Bài tập

Virtual IPA keyboard

Virtual IPA keyboard

Virtual IPA keyboard

Virtual IPA keyboard

Cách phát âm từng âm trong Unit 3

i dài, căng

Cách phát âm từng bước

Từ ví dụ (bấm để nghe)

Cặp tối thiểu — nghe và phân biệt

Cách viết thường gặp

Lỗi thường gặp

Bài tập

Virtual IPA keyboard

Virtual IPA keyboard

Virtual IPA keyboard

Virtual IPA keyboard