Module 3 · BBC Pronunciation

Functions of intonation 2 (Trọng âm, Ngữ pháp & Diễn ngôn)

Nội dung bài học

Mục tiêu bài học

Nắm chức năng trọng âm (accentual) — tiêu điểm thông tin.
Nắm chức năng ngữ pháp (grammatical) — ranh giới cú pháp.
Nắm chức năng diễn ngôn (discourse) theo Brazil/Roach: Proclaiming và Referring.

Vị trí tonic syllable cho biết tiêu điểm thông tin (focus) — phần quan trọng nhất của câu:

I came by \BUS. → trung tính; trả lời “Bạn đến bằng gì?”.
I came \BY bus. → nhấn mạnh hành động (không phải đi cùng xe buýt mà bằng xe buýt), hoặc xác nhận.
\I came by bus. → chính tôi (không phải người khác).

Đối lập: I said \TWO, not \THREE.

Ranh giới đơn vị ngữ điệu có thể phân biệt cấu trúc cú pháp:

Mệnh đề quan hệ không xác định — tách thành đơn vị riêng: The bus driver // who was drunk // was sacked. → Chỉ có một tài xế, và anh ta say.
Mệnh đề quan hệ xác định — nằm chung đơn vị: The bus driver who was drunk // was sacked. → Trong nhiều tài xế, người say bị đuổi.

Ngữ điệu còn phân biệt câu hỏi đuôi: It's cold, \isn't it (mong đồng tình) vs It's cold, /isn't it (hỏi thật).

Thanh	Tên	Dùng khi
Falling \	Proclaiming tone	Truyền đạt thông tin mới, sự thật mới, điều người nghe chưa biết
Fall-rise v	Referring tone	Nhắc lại thông tin đã biết / chia sẻ chung, điều kiện, bối cảnh; tạo sự gắn kết

Ví dụ:

I saw a \BEAR. → Proclaiming — tin mới.
When you see a vBEAR, // \RUN. → vBEAR là Referring (tình huống đã được nhắc tới); \RUN là Proclaiming (lời khuyên mới).

Thói quen tốt khi thuyết trình/IELTS Speaking: dùng fall-rise cho phần bối cảnh (“As you vKNOW, …”) và falling cho ý chính.