Module 2 · BBC Pronunciation

Complex word stress (Trọng âm từ phức)

Nội dung bài học

Mục tiêu bài học

Phân loại hậu tố theo ảnh hưởng lên trọng âm: nhận, trung tính, dịch chuyển.
Đặt trọng âm cho từ có tiền tố và từ ghép.
Nhận biết trọng âm thay đổi theo ngữ cảnh và cặp từ đổi từ loại.

1. Ba nhóm hậu tố

Hậu tố nhận trọng âm (stress-attracting) — trọng âm chính rơi vào chính hậu tố:

Hậu tố	Ví dụ
-ee	, employee
-eer	, volunteer
-ese	Japanese /ˌdʒæpəˈniːz/
-ette	cigarette
-esque	picturesque

Hậu tố trung tính (neutral) — giữ nguyên trọng âm của từ gốc:

Hậu tố	Ví dụ
-able	comfort →
-ness, -less, -ful	happy → happiness; power → powerless, powerful
-ment, -ly, -er, -ing	govern → government; teach → teacher

Hậu tố dịch chuyển trọng âm (stress-shifting) — trọng âm chuyển sang âm tiết ngay trước hậu tố:

Hậu tố	Ví dụ
-ic	climate /ˈklaɪmət/ →
-ity	vital →
-ion / -tion	educate → education
-ial, -ious	proverb → proverbial
-graphy / -grapher	photograph → photographer

2. Tiền tố và từ ghép

Tiền tố thường không nhận trọng âm chính: un- (uncertain), dis- (dislike), re- (rewrite). Trọng âm vẫn theo từ gốc.

Từ ghép (compounds):

Loại	Trọng âm	Ví dụ
Danh từ ghép	Từ đầu	, typewriter, sunrise
Tính từ ghép (từ đầu là tính từ/trạng từ), động từ ghép	Từ sau	, half-timbered, ill-treat

Danh từ ghép nhấn từ đầu giúp phân biệt: a ˈgreenhouse (nhà kính) vs a green ˈhouse (ngôi nhà màu xanh).

3. Trọng âm thay đổi theo ngữ cảnh

Một số từ có trọng âm dịch về trước khi đứng trước danh từ có trọng âm (tránh hai trọng âm sát nhau):

compact /kəmˈpækt/ → a ˈcompact disc
bad-tempered → a ˈbad-tempered ˈteacher
Japanese /ˌdʒæpəˈniːz/ → ˈJapanese ˈfood

4. Cặp từ đổi từ loại (word-class pairs)

Khoảng vài chục cặp từ 2 âm tiết đổi trọng âm để đổi từ loại: danh từ / tính từ nhấn âm tiết 1, động từ nhấn âm tiết 2.

Từ	Danh từ / Tính từ	Động từ
abstract	/ˈæbstrækt/	/æbˈstrækt/
contract	/ˈkɒntrækt/	/kənˈtrækt/
record	/ˈrekɔːd/	/rɪˈkɔːd/
present	/ˈpreznt/	/prɪˈzent/
object	/ˈɒbdʒekt/	/əbˈdʒekt/
permit	/ˈpɜːmɪt/	/pəˈmɪt/

Chú ý: nguyên âm của âm tiết không nhấn thường nhạt thành /ə/: contract (V) /kənˈtrækt/.